Bir hizmet akdine dayanarak herhangi bir işte ücret karşılığı çalışan kişiye işçi denir.
İşçi çalıştıran tüzel ve gerçek kişiye işveren, işin yapıldığı yere işyeri denir.
1475 sayılı kanuna göre işin ve işyeri yönetiminden hem işveren, hem işveren vekili sorumludur.
Bir işyeri açan, devralan, çalışma alanını kısmen veya tamamen değiştiren, kapatan işveren bu bilgileri bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek zorundadır.
İşveren yada işveren vekili tarafından bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak yapılması gerekir. Bildirim yapılan kişi bunu imzalamazsa durum o yerde tutanakla tespit edilir.
Sürekli hizmet akitlerinde deneme süresi 1 aydan fazla olamaz. (sürekli işler 30 işgününden fazla süren işlere denir.)
Hizmet sözleşmesi sona erdirilirken dikkate alınacak bildirim süreleri ve ihbar tazminatı tutarları
Hizmet süresi 6 aydan az ise, bildirim süresi 2 hafta, ihbar tazminat tutarı bildirim süresi ücretidir.
Hizmet süresi 6 ay - 1,5 yıl arası ise, bildirim süresi 4 hafta, ihbar tazminat tutarı bildirim süresi ücretidir.
Hizmet süresi 1,5 yıl - 3 yıl arası ise, bildirim süresi 6 hafta, ihbar tazminat tutarı bildirim süresi ücretidir.
Hizmet süresi 3 yıldan fazla ise, bildirim süresi 8 hafta, ihbar tazminat tutarı bildirim süresi ücretidir.
Hizmet akdi 1475 sayılı kanunda 13. maddeye göre işveren iş akdini işçinin feshederse ihbar önellerine uymak zorundadır. İşveren işçiyi çalıştırmayıp ihbar önelini peşin ödeyerek te hizmet akdini feshedebilir. Bu süreler hem işçi, hem işveren açısından bağlayıcıdır. Bu süreler asgari sürelerdir, sözleşme yapılmışsa bununla ilgili o hüküm geçerlidir.
Hizmet akdinde fesih hakkı kötüye kullanılan durumlarda ihbar tazminatının 3 katı tutarında tazminat ödenir. Tarafların ayrıca tazminat isteme hakları saklı kalır.
İşçinin ölümü halinde tazminat mirasçılarına ödenir. Kıdem tazminatı sigorta şirketlerine sigorta ettirilemez.
İşveren 1475 sayılı kanunun 17. maddesine göre bildirimsiz fesih hakkını aşağıdaki koşullar gerçekleşirse kullanılabilir ve tazminat ödemez.
1. İşçinin kendi hatası nedeniyle, içkiye olan düşkünlüğü nedeniyle hasta olması veya sakatlanması, ard arda 3 işgünü işyerine gitmemesi veya bir ayda 5 iş gününden fazla devamsızlığının olması.
2. İşçinin bulaşıcı hastalığının olması veya tiksinti duyulacak bir hastalığa yakalandığının tespit edilmesi.
3. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hal ve hareket içinde bulunursa.
4. İşyerinde işçiye 1 haftadan fazla süre ile çalışmasına engel bir sebep ortaya çıkmışsa.
Işveren 1475 sayılı kanunun 13. maddesine göre işi akdini sona erdirmişse veya maddenin 3. bendindeki işçinin çalışmasına engel bir sebep ortaya çıkmışsa işakdini fesheden işçinin yerine, çıkma ve çıkarma tarihinden itibaren 6 ay süre ile başka işçi alamaz. İşveren böyle bir talebi varsa çıkan yada çıkarılan işçinin adresine noter aracılığı ile işe davet çağrısı yapmak zorundadır. İşçi 15 gün içinde başvurmazsa bu hakkını yitirir. İşverenler 50 veya daha fazla işçi çalıştırıyorsa % 3 eski hükümlü, % 3 özürlü, %2 terör mahduru çalıştırmak zorundadır. Çalıştırmayanların cezası özürlü ve eski mahkumlarda 293.000.000 – TL, çalıştırmayanların cezası terör mahdurlarında 1.679.400.000 – TL dır.
