AVRUPA
BİRLİĞİ-KOBİLER-KAVRAMLAR-2
Beyaz
Kitap
Komisyon
tarafından yayınlanan beyaz kitap, belirli bir alanda topluluğun
faaliyet önerilerini içeren belgelerdir. Beyaz kitap, Avrupa düzeyinde
belli bir konuda, bir danışma sürecinin başlatılması amacıyla
ortaya konulan yeşil kitapların uzantısı niteliğini de taşımaktadır.
Örnek olarak, “iç pazarın tamamlanması”, “büyüme”, “iç
pazar ile ilgili alanlarda MDAÜ’lerin mevzuatlarının yakınlaştırılması”
örnek verilebilir. Beyaz Kitap, Konsey tarafından onaylanmaları halinde
ilgili alanda bir “birlik eylem programı”nda dönüşebilmektedir. Yeşil
Kitaplar
Komisyon
tarafından yayınlanan Yeşil Kitaplar, belirli bir alanda (sosyal
politika, tek para, telekomünikasyon, vb) bir düşünce ortaya koyarak
Avrupa düzeyinde bir danışma süreci başlatmak amacıyla oluşturulan
belgelerdir. Bu çerçevede ortaya çıkan görüşler daha sonra Beyaz
Kitapların konu aldığı somut birlik faaliyetlerine dönüşebilmektedir. Teknik Yardım Mübadele Ofisi
Kısa adı TAILEX olan Teknik
Yardım Mübadele Ofisi, Mayıs 1995 tarihli ve AB üyeliğine aday
Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerini (MDAÜ) AB Tek Pazarına hazırlama
konulu “Beyaz Kitap”a istinaden oluşturulmuştur. AB Komisyonu’nca
yönetilen bu ofisin ilk aşamada amacı, entegrasyonu kolaylaştırmak
amacıyla MDAÜ’leri Tek Pazar mevzuatı konusunda bilgilendirmektedir.
Ancak Aralık 1997 tarihli Lüksemburg Zirvesi’nde alınan karar uyarınca
TAIEX, tüm aday ülkelere yönelik çalışmalar yapmaya başlamıştır.
Bu çerçevede TAIEX, üye ve aday ülkelerdeki kamu idareleriyle çalışmalar
yürütmektedir. Bu çalışmaların yanı sıra Topluluk müktesebatının
yasal metinlerine erişim sağlamakta, eğitim seminerleri düzenlemekte
ve istenildiği takdirde uzmanların bu ülkelere ziyaretler gerçekleştirmesini
sağlamaktadır. Aday ülkelerin mevzuatlarının Topluluk Müktesebatına
uyum yönünden hangi durumda olduğunun incelendiği izleme sürecinde
(Screening) TAIEX’in önemli rolü vardır. Phare Programından bağımsız
olmasına rağmen TAIEX’in faaliyetleri, mali yönden Phare kapsamında
desteklenebilmektedir. Birleşme
(Füzyon) Antlaşması
1
Temmuz 1967 tarihinde yürürlüğe giren AT Birleşme (Füzyon) Antlaşması
(Avrupa Toplulukları için tek bir Konsey ve tek bir Komisyon kuran Antlaşma)
ile, üç ayrı Avrupa Topluğununun (AET,AKÇT ve Avrupa Atom Enerjisi
Topluluğu ) yürütme organları birleştirilmiştir. Her toplulukta ayrı
ayrı bulunan Konsey ve Komisyonlar her üç topluluk için teke indirilmiştir.
Kuruluşlarından itibaren AET ve AKÇT için ortak bir kurum olan Avrupa
Parlamentosu ile Avrupa Adalet Divanı, EURATOM’a da teşmil edilmiştir. Roma
Antlaşması
Roma
Antlaşması, Avrupa Ekonomik topluluğunda (AET) Kurucu Antlaşması
olup, 1 Ocak 1958 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Roma Antlaşmasıyla
kurulan bu topluluğun adı 1993 yılında Avrupa Birliği olarak değişmiştir.
Roma antlaşmasının orjinal metni öncelikle, AET’yi kuran ülkelerin
temel entegrasyon modeli olarak benimsedikleri Ortak Pazar’ın oluşturulmasına
yönelik hükümler içermektedir. Bu çerçevede ilk olarak mallarının
serbest dolaşımının sağlanması için başta miktar kısıtlamaları
ve gümrük tarifeleri olmak üzere üye ülkeler arasında ticareti kısıtlıyıcı
tüm engellerin kaldırılması ve üçüncü ülkelere karşı Ortak Gümrük
Tarifesi benimsenmesi yoluyla bir gümrük birliği oluşturulması öngörülmüştür.
Bunun yanısıra mallar, hizmetler, kişisel ve sermayenin serbest dolaşımının
tam olarak sağlanması için, üye ülkelerin bu konulardaki mevzuatlarının
ve politikalarının uyumlaştırılması öngören hükümler de Anlaşma’da
yer almıştır. Ancak
Roma Antlaşması yanlızca Ortak Pazar’ın kurulması yönünde bir
girişimi ifade etmemektedir. Antlaşma, başta topluluğun temel
politikalarından biri olan ortak tarım politikası (OTP) olmak üzere,
topluluk düzeyinde ele alınacak ortak politikaları da belirlemiştir.
Roma antlaşmasıyla ayrıca topluluğun temel organları (Konsey,
komisyon, parlamento ve adlet divanı) ile karar alma mekanizmaları da
oluşturulmuş, politikaların hayata geçirilmesi ve üye ülkeler arasında
bütünleşme sağlanması için gerekli
bazı kurumsal yapılar (Avrupa Yatırım Bankası gibi) ve destek
mekanizmaları (Avrupa sosyal fonu gibi) belirlenmiştir. Başta üye
devletlerin eski sömürgeleri olmak üzere üçüncü ülkelerle sağlanacak
işbirliği çerçevesi da Roma Antlaşması hükümleri arasında yer almıştır. Derleyen:
Memet Özkan Yararlanılan kaynak: “Avrupa Birliği Terminolojisinde Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerle İlgili Sözcük ve Kavramlar”, KOSGEB, KOSGEB Teknoloji Destek Süreçleri Uzmanı Seçil Başmanav, Haziran 2001.
|