|
ÜRETİM KONTROL
SİSTEMLERİ Üretim
kontrol sistemleri genel olarak iki ana grupta toplanabilir. İtme
ve çekme sistemleri. İtme
sistemi çizelge esaslı bir sistemdir. Ürünlerin talebi için bir plan yapılır
ve talebi karşılamak için bir üretim çizelgesi hazırlanır. Çizelge üretimi
iter. Talep ileriye yönelik olarak tahmin edilirr
ve kötü tahminler, fazla tutulan stoklarla karşılanmaya çalışılır.
İtme
sistemlerinin MRP bünyesinde ortaya çıkardığı sorunlar şunlardır : 1.
MRP, üretim ortamının sabit olduğunu, başka bir deyişle temin sürelerinin
sabit olduğunu varsayar. 2.
Tüm değişkenlikleri kapsayan bir temin süresi dikkate alınarak yapılan bir
MRP’ de -MRP geriye doğru bir
çizelgeleme yaklaşımı olduğundan- işler, daha önce üretilmek üzere imalat
sistemine gönderilir. 3.
MRP, prosesin (hücrenin) sahibinden uzak bir kontrol sistemidir. MRP, bilgi
yoğundur ve bir yönetim bilişim sistemi veya merkezi planlama bölümünün idaresini gerektirir. 4.
MRP sistemlerinin uygulamaya alınması ve geçerliliğinin sürdürülmesi,
karmaşık ve pahalıdır. Öte yandan bir çekme
sistemi, talep ile üretimi birleştirir. Genellikle son ana
montaj hattı veya darboğaz niteliğinde
bir proses, talebe göre günlük olarak çizelgelenir. Başka bir deyişle sadece
söz konusu montaj hattı veya hücre, merkezi kontrolden bilgi (iş emri)
almakta, diğer hücreler iş emrini, Kanban Bilgi
Akış Sistemi yardımıyla sağlanmaktadır. İş emrinin gönderildiği
hücreye, “pacemaker” hücre ismi verilir. Kanban yardımıyla “pacemaker”
hücre, tükettiği kadar parçayı, üretildiği hücrelerden çekmektedir. Parçası çekilen hücre
ise, kendisinden çekilen miktar kadar parçayı üretmek zorundadır. Bu çekme,
önceki hücrelere doğru benzer şekilde gerçekleşir. Sonuç olarak bir tedarikçi
– müşteri ilişkisi, üretimin yapıldığı sahada oluşmaktadır. Merkezi otoritede
bulunan yetki sahaya indirilmiş,
merkezi sistem ile saha arasındaki yoğun iletişim ve koordinasyon ihtiyacı
yok edilerek sistem basitleştirmiş, etkinliği arttırılmıştır. Kanban Sistemi Tam Zamanında Üretim
(TZÜ) için kullanılan Kanban sistemi esasında her
hücredeki üretim miktarlarını uyumlu olarak kontrol eden bir bilgi- iletişim
sistemidir. Kanban’lar kullanıldıkları yere ya da amaca göre isimlendirilirler.
Temel olarak iki çeşit Kanban vardır : 1.Çekme Kanbanı
(ÇK) ÇK önceki hücrenin sonraki hücreden çekmesi gereken ürünün çeşiti ve kalitesini belirler. Hücreler arasında hareket eder 2.Üretim Kanbanı
(ÜK) ÜK bulunduğu hücrenin üretmesi
gereken ürünün çeşit ve miktarını belirler. Ancak kendi hücresinde hareket
edebilir. Kanban sisteminde şu kurallar
geçerlidir: 1. Sonraki
hücre, gerekli zamanda, gerekli miktarda, gerekli ürünleri önceki
hücreden çekmelidir. 2. Önceki hücre, ürünlerini, sonraki hücrenin
çektiği miktarda üretmelidir. 3. Kusurlu ürünler, sonraki hücrelere kesinlikle
taşınmamalıdır. 4. Kanban’ların sayısı
minimize edilmelidir. 5. Kanban, salt talepteki düzensiz
değişimlere uyarlanarak kullanılmalıdır. Kanban çeşitleri : 1.Sabit Yeniden Sipariş Miktarlı
Üretim Kanbanı 2.Sabit Yeniden Sipariş Miktarlı
Çekme Kanbanı 3.Sabit Sipariş Çevrimli
Tedarikçi Kanbanı 4.Parti Üretimi İçin Sinyal Kanbanı Derleyen: Memet Özkan
|