LOJİSTİK PERFORMANS VE SONUÇ
GÖSTERGELERİ - 1 Doğada rastlanan Bacon Danişmend'in Strateji kategorisinde yer alan Balanced Scorecard (BS) hakkındaki yazımızda da belirtildiği gibi, işletme stratejileri ancak performans (öncül) ve sonuç (ardıl) göstergelere bağlandığı ölçüde yaşam olanağı bulurlar. Farklı işletmelerde kullanılan performans ve sonuç göstergelerinin, genelde aynı ve uzun zamandan beri de değişmediğini göz önüne alırsak, öncelikle bu göstergeleri iyi bilmemiz gerekiyor. Bu konuda genel bilgileri en iyi derleyen dört kaynaktan da yararlanarak, Lojistik Yönetimi kategorisinde lojistik göstergeler, Mali İşler Yönetimi kategorisinde ise mali göstergeler ile başlıyoruz. İlerleyen yazılarda göstergeleri tanıtmaya devam ederken, elde ettiklerimizi lojistik ve mali işler iş akışları ile bütünleştireceğiz. Amacımız lojistik ve mali işler yönetimi hakkında her yönüyle stratejik düşünme yeteneği kazanabilmektir. GÖSTERGELER:
Gerçekleşen sonuç (üretim, satış, kar…)
Tüketilmesi beklenen
Çıktı
Tüketilen
Standart (beklenen) çalışma süresi PERFORMANS BOYUTLARINA İLİŞKİN GÖSTERGELERE ÖRNEKLER A-Etkenlik -Satış personeli tarafından gerçekşeştirilen satış kotası yüzdesi -Ürün ya da bölge başına müşteri devri -Programlardan sapma -Pazar payı( mevcut ve potansiyel yüzdesi) -Müşteriler açısından işletmenin itibarı -Gerçekleşen projeler/Planlanan projeler -Zamanında teslim edilen mal yüzdesi B-Verim-Yararlanma Oranları -En yüksek -en düşük veya düşük hedef düzeyleri -Üretim için planlanan malzeme eksikliği yüzdesi -Bir siparişin gerçekleşmesinde ortalama toplam maliyetindeki değişme -En alt düzeye düşen stok kalemlerine ait bildirimler -Yüksek oranda bozuk mal veya israf -Makina arızası -İşgücü (direct ve indirect) oranları -Ortalama üretim süresi(ürüne gore) -Makina kullanım oranları -Yer kullanım oranları -Stok devir oranları C- Kalite -Satın alınan mal ve malzemede red yüzdesi -Red oranları (üretimde) -Yeniden işleme, düzeltme oranları -Müşteri şikayetleri oranı -Garanti masrafları D-Verimlilik -Çalışan başına satış -Çalışan başına üretim -Enerji verimliliği E-Çalışma Yaşamının Kalitesi -Devamsızlık -İş devir oranı -İşçi-işveren uyuşmazlıklarının sayısı -Kaza sayısı -Hedeflenen düzeyi geçen işçilik saatleri F-Yenilik -Yeni uygulanan üretim yöntemleri sayısı -Yeni yöntem uygulamaları sonucu sağlanan zaman ve maliyet tasarrufu -Yeni teknoloji uygulamaları sonucu sağlanan zaman ve
maliyet tasarrufu ÜST YÖNETİM DÜZEYLERİ İÇİN BİREYSEL GÖSTERGELER · Satışlar *Yıllık, 6 aylık Satış İndeksleri *Pazar Payı İndeksleri Teslim edilen siparişler Kabul edilen siparişler *Stok Oranları · Satıcılar ve Satın Alma Kalitesi *Malzeme Alım Fiyatı İndeksleri Önemli alım siparişleri Geri gönderilen malların değeri · Çalışanlar İşten ayrılanların
sayısı Net Kâr (ya da katma değer) Gerçek çalışılan saatler ALT DÜZEY YÖNETİM GÖSTERGELERİ *Üretim Miktarları *Gerçek İşçilik Saatleri *Gerçek Makine Saatleri *Boş işçilik/Makine süreleri *İşçi sorumluluğunda *Yönetimin sorumluluğunda *Devamsızlıklar(Toplam/İşçi) *Hatalı üretim (yeniden işlenebilir) *Hatalı üretim(yeniden işlenemez) *Günlük programlardan sapmalar *Zamanında tamamlanan işlerin yüzdesi *Geciken işlerin yüzdesi *Makine bakım süreleri *Yeniden İşleme İşçiliği Süresi *Malzeme tüketimi *Malzeme Atık Miktarları *Yarı Mamul Stok Miktarı *Soruşturmaya Giren Kaza Sayısı *İlk Yardım Gerektiren Kaza Sayısı Parça üretim miktarı (işleme gore) Parça üretim miktarı Boş işçilik süresi Boş makine süresi
Standart üretim Kalite özelliklerinden aşırı sapma gösteren
üretimler
Standart Üretim *Günlük ve haftalık prim hesaplamaları EN ÇOK KULLANILAN VERİMLİLİK ORANLARI 1.İşgücü Verimlilik Oranları Satışlar Katma Değer Üretim Miktarı(Değeri) 2.Malzeme Verimliliği Oranları Üretim Miktarı (Değeri) 3.Makine Verimliliği Üretim Miktarı(Değeri) Üretim Miktarı(Değeri) 4.Enerji Verimliliği Oranları Üretim Miktarı Satışlar Konu incelenmeye devam edilecektir… Yararlanılan kaynaklar: 1. İşletmelerde Performans Ölçüm ve Denetimi-Çok
yönlü performans Göstergeleri-Zühal Akal-1992-Milli Prodüktivite yayınları Memet Özkan |