|
TEŞVİK BELGESİZ YATIRIMLARDA YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMASI Yatırım teşvik belgesi almamış olupta, yatırım
yapmak isteyenlere devlet yatırım indiriminden yararlanması için 193
sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Ek.2 maddesinin 1.fıkrasının
4.numaralı bendinde 4108 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle yeniden
düzenleme yaparak indirim imkanı sağlamıştır. Teşvik belgesi almadan yapılan yatırımlar, yatırım
teşvik belgeli yatırımlar gibi endekslemeye konu edilemezler. Yatırım projesi hangi yıl vergi dairesine bildirilmişse
o yılın mevzuat hükümleri uygulanır. Yatırım teşvik belgesi aranmaksızın yatırım
indirimi uygulaması ile yatırımın türü ve miktarı yöre ve sektör
itibariyle belirleme yetkisi Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı
müşterek bu konuda yetkilidir. 02.06.1995 tarihinde 4108 sayılı kanunla yürürlüğe
giren yatırım teşvik belgesiz yapılan yatırımlardan yararlanılacak
yatırım indirim esasları şu şekildedir. Yatırım teşvik belgesiz yatırım yapmak isteyen mükellefler
yatırım indiriminden yararlanabilmeleri için tebliğin ekinde bulunan
Ek.2 deki yatırımlarını tamamlanmasına ilişkin bildirim formundan
iki nüsha düzenleyerek yapacağı yatırımları gösteren ayrıntılı
bir liste ile birlikte bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmek
mecburiyetindedir. Başvuru tarihinden önce yapacağı yatırımlar teşvik
belgesiz yatırım indirimi istisnasından yararlanamaz. Bu nedenle, yatırıma
başlamadan önce bildirme işlemini yapmak zorundadır. Mükellef yatırımı tamamladığı halde, tamamladığını
proje bitiş tarihinden itibaren 2 ay içinde vergi dairesine bildirmezse
yatırım hiç yapılmamış kabul edilip yatırım indirimi istisnasından
yararlanan kısmın cezası ile birlikte tahsil edilir. Ayrıca yatırım
tutarının tebliğde belirtilen rakamların üzerinde yapılması
gerekir. Defterdarlık mükelleflerin kendisine gönderdiği teşvik
belgesiz yatırım formlarının tamamlandığını gösteren tamamlama
formlarının bir nüshasını, her 3 ayda bir liste halinde Gelirler
Genel Müdürlüğü’ne gönderir. 2000 yılı için teşvik belgesiz yatırım asgari yatırım
tutarları ticari ve sınai yatırımlarda 36.0 Milyar TL, zirai yatırımlarda
7,6 Milyar TL olarak belirlenmiştir. En fazla ise ticari ve sınai yatırımlarda
76.0 Milyar TL, zirai yatırımlarda 15.0 Milyar TL olmalıdır. Bakanlar
Kurulu her yıl belirleme yetkisini kullanmazsa her takvim yılı için
V.U.K. nun da belirlenen yeniden değerleme oranları nispetinde arttırılacaktır. Teşvik belgesiz yatırımlardan imalat-tarım ve hayvancılık
dışında diğer sektörler yararlanamaz. İmalat sektöründe de üretim
makine ve techizat yatırım harcamaları ile tarım ve hayvancılık sektöründe
hayvansal ürünlerin değerlendirilmesinde kullanılacak makine ve
techizat harcamaları ile küçük ve büyükbaş hayvan barınaklarının
inşasında yapılan harcamalar girer. Bunun dışında hiç bir harcama
yatırım teşvik belgesiz yatırım indirimi istisnasından yararlanamaz.
Kullanılmış makine ve techizata yatırım indirimi uygulanmaz. Kalkınmada öncelikli yöreler ile diğer yörelerde küçük
sanayi sitelerinin küçük sanayi siteleri ve organize sanayi bölgelerinde
teşvik belgesiz yatırım harcamaları yararlanabilir. Bunun dışında
kalan yatırım yöreleri bu istisnadan yararlanamaz. Sadece tarım ve
hayvancılık sektör harcamalar için bu şartlar aranmaz. Teşvik belgesiz yapılacak yatırımlar komple yeni yatırım
ya da tevzi modernizasyon, darboğaz giderme, yenileme, kalite düzeltme
gibi nedenlerle gerçekleşen yatırımlar olabilir. Teşvik belgesiz yatırımların yatırımının tamamlandığı
ve maddi duran varlıklara kaydedildiği tarihten itibaren 2 yıl süreyle
herhangi bir şekilde devredilmesi ve satılması mümkün değildir.
Süheyla Çamkıranlar (Yazar hakkında: 1958 izmir doğumlu, 1979 İşletme Fakültesi mezunudur. Makine gıda, elektronik, otomotiv san sanayi sektörlerinde uzun yıllara dayanan mali işler yöneticilik deneyimleri vardır. Halen bağımsız olarak mali müşavirlik yapıyor ve mali müşavirler odasında vergi mevzuatı komisyon üyeliği görevini sürdürüyor.)
|