MUHASEBE
SİSTEMLERİ
Günümüzde bir firmanın devamlılığını sağlayabilmesi değer yaratması ile bağımlıdır. Firma değer yaratımını, faaliyetlerinin mal ve hizmetlerin üretimine ve bunların kullanımına yaptığı katkı ile sağlar. Firmanın faaliyetlerinin ana nedeni, firmanın değer zincirini oluşturabilmektir. Firmanın
değer zincirini yaratan faaliyet ve fonksiyonlar aşağıdaki gibidir: -
Araştırma/Geliştirme : Yeni mamul ve hizmetlerle ilgili fikir üretimi
ve deneyler. -
Mamul ve Hizmetlerin Dizaynı: mamul ve hizmetlerle ilgili detaylı
planlama ve yapılandırma. -
İmalat : Mamul imali ve hizmet yaratma amacı ile firma varlıklarını
koordine bir biçimde kullanma. -
Kişi ve grupları bilgilendirerek firma mal ve hizmetlerinin değerini
kabul ettirme ve bunları satın alma isteği yaratma. -
Dağıtım : Mal ve Hizmetleri müşteriye ulaştırma. -
Müşteri Hizmetleri : Mal ve hizmeti kullanan müşteriye bunlar için
müşterinin gerek duyduğu hizmetleri
sağlama ve ulaştırma -
Finans : Firmanın gereken varlıkları elde etmesini sağlıyacak
parasal gücü oluşturma.
Muhasebe
sistemleri bir firmada beş ana konuda bilgi oluşturmaya çalışır: 1.
Uzun vadeli planların
hazırlanması ve bunlarla ilgili stratejilerin geliştirilmesi için, 2.
Firma kaynaklarınn dağılımı ile ilgili kararlar için, 3.
Faaliyetlerle ilgili maliyet planlaması ve kontrolu için, 4.
Performans ölçümü ve değerlendirilmesi için, 5.
Kanunen gerekli finansal bilgilerin oluşturulması ve raporlanması
için.
Muhasebe
sistemleri ilgili alanları açısından, hem firma içindekiler hem de dışındakiler
için bilgi üretme sorumluluğunu taşır. Muhasebe sistemleri genellikle
yönetim(maliyet) ve finansal muhasebe olarak ikiye ayrılmıştır. Yönetim
muhasebesi, firma yöneticilerinin, firmanın esas amaçlarını gerçekleştirebilmek
için gerek duyduğu finansal bilgileri üretmek ve raporlamak yükümlülüğünü
taşır. Bu nedenle, yukarıda belirtilen konuların ilk dördü ile doğrudan
ilgilidir. Maliyet muhasebesi, yönetim muhasebesinin en önemli bölümünü
oluşturur. Maliyet muhasebesi,
firmanın kaynaklarının sağlanması ve kulanılması ile ilgili
bilgileri yansıtır. Bu açıdan, hem yönetim hem de finansal muhasebe için
bilgi üretir. Yönetim ve maliyet muhasebesi, değer zincirini oluşturan
tüm fonksiyonların yönetim
ve koordinasyonunda yöneticilere bilgi sağlar. Finansal
muhasebe ise, genel kabul görmüş muhasebe prensiplerinin raporlama yükümlülüğünü
taşır. Bu nedenle, yukarıda belirtilen konuların beşincisi ile
ilgilidir. Finansal
muhasebeler yaptığı ölçümler ve raporlamalar için genel kabul görmüş
muhasebe prensiplerini kulanmak zorundadır. Buna karşılık,yönetim ve
maliyet muhasebesi çoklukla firma içine yönelik olduğundan, genel
kabul görmüş prensiplerle sınırlanmak zorunda değildir. Derleyen:
Memet Özkan Yararlanılan kaynak:
Prof.
Dr. Noyan Arsan, West Georgia Üniversitesi, eğitim notları |