E-TİCARET

Tanımlar:

• Devlet ya da özel sektörde görev yapan kurumların, firmaların ve hatta bireylerin açık ağ ortamında (internet) ya da kapalı ağ ortamında (intranet), yazı, ses ve görüntü şeklindeki fonksiyonların, sayısal biçimde işlenmesi, iletilmesi, saklanması temeline dayanan ve bir değer yaratmayı amaçlayan ticari işlemlerin tümünü ifade etmektedir. Bu kapsamda ticari sonuçlar doğuran ya da ticari faaliyetleri destekleyecek eğitim, kamuoyunu bilgilendirme, tanıtım-reklam vb. amaçlar için elektronik ortamlarda yapılan işlemler de elektronik ticaret kapsamına girmektedir.

• Internet üzerinden elektronik veri değişimi (EDI) ya da elektronik fon transferi (EFT) ve tamamen kredi kartı üzerinden gerçekleştirilen faaliyetler gibi finansal ve ticari faaliyetlerin tamamını kapsamaktadır.

• Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekominikasyon ağları üzerinden yapılması işlemidir.

E-ticaret işlemlerine örnekler:

• Mal ve hizmetlerin elektronik alışverişi
• Üretim planlaması yapma ve üretim zinciri oluşturma
• Tanıtım, reklam ve bilgilendirme
• Sipariş verme
• Anlaşma yapma
• Elektronik banka işlemleri ve fon transferi
• Gümrükleme
• Elektronik konşimento gönderme
• Elektronik ortamda üretim izleme
• Elektronik ortamda sevkiyat izleme
• Ortak tasarım geliştirme ve mühendislik
• Elektronik ortamda kamu alımları
• Elektronik para ile ilgili işlemler
• Elektronik hisse alışverişi ve borsa
• Ticari kayıtların tutulması ve izlenmesi
• Doğrudan tüketiciye pazarlama
• Sayısal imza, elektronik noter ve güvenilir 3. taraf işlemleri
• Anında bilgi oluşturma ve aktarma
• Elektronik ortamda vergilendirme
• Fikri mülkiyet haklarının transferi

E-ticaretin temel bileşenleri:

• Fiziksel alt yapı (pc donanımı, ağ hizmeti sunucuları, ilgili yazılımlar, ödeme-belgeleme-bildirme hizmetleri)
• Uzman iş gücü

E-ticaretin tarafları:

• İşletmeler ve tüketiciler
• İşletmeler ve işletmeler
• İşletmeler ve devlet (kurum ve kuruluşları)
• Vatandaş ve devlet (kurum ve kuruluşları)
• Devletlerarası

E-ticaretin öngörülen gelişme aşamaları:

• Başlangıç ve yükseliş
• Öğrenme ve denemeler
• Yüksek teknoloji ürünleri
• Teknik altyapının tamamlanması
• Kitlesel pazarlama

Sanal ticarette öne çıkması beklenen sektörler:

• Bilgisayar
• Network hizmetleri
• Yazılım
• Reklam
• Konfeksiyon
• Hediyelik/çiçek
• Kitap
• Seyahat
• Bakkaliye
• Gıda/içecek
• Eğlence
• Bilet satışı
• Dergi
• Müzik
• Hisse senedi
• Sigorta
• Finansal hizmet

E-ticaret engellerine getirilen çözümlerin sınıflandırılması:

• Kullanıcı ve tüketicilerin güveninin sağlanması

• Sayısal pazarın temel işleyiş kurallarının belirlenmesi

• Elektronik ticaret bilgi alt yapısının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması

• En yüksek faydanın sağlanması

E-ticaretin ekonomik ve sosyal etkileri:

• Ekonomik iletişim büyük ölçüde artacağı için küçük ve orta ölçekli sanayici ve bireysel müşteriler, diğer pazarlama usüllerine göre daha kolay ve ucuz maliyetle ticari faaliyetlerde bulunabileceklerdir.

• Internet ve e-ticaret ne kadar çok kullanıcı tarafından tercih edilirse, kullanımı da o kadar hızlı artacaktır.

• Ticari faaliyetlerin internet ortamında yürütülmesi ile birlikte zaman tasarrufu sağlanacaktır.

• Mal ve hizmet pazarının yapısı değişecektir. Yeni ürünler, yeni dağıtım ve pazarlama teknikleri, yeni “müşteri memnuniyeti” kavramı, yeni aracılar ve iş gücü profilleri gelecektir.

• Satıcı ve alışı tam rekabete yakın bir ortamda bir araya gelerek, toplumsal refah artışına katkıda bulunabilecektir.

• İstihdam yapısı değişecektir. Kaybvedilen iş alanları yanısıra yeni iş alanları da açılacaktır.

• Yeni iş sahalarında yetişmiş ve eğitimli iş gücü kullanımı artacaktır.

• Gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere doğru teknoloji ve kültür ihracı da gerçekleşecektir.

Derleyen: Memet Özkan 

memeto@hotmail.com

Yararlanılan Kaynak: Elektronik Ticaret, Esmahan Arıcı, DTM, Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri, Temmuz 2000