E-PAZARYERLERİ Tanım E-pazaryeri,
bir web sitesinde bir çok alıcı ve satıcının buluştuğu ve alışveriş
yaptığı bir ortamdır. E-pazaryerlerinin odak noktası konumundaki işletmeler,
alıcı ve satıcıların gerekli işlemleri yerine getirebilmelerini sağlamak
üzere ihtiyaç duyulan her türlü altyapı ve ofis hizmetlerini
sunmaktadırlar. E-pazaryerleri gelecekte KOBİ’lerin de önemli bir
tarafı olacağı, işletmelerarası elektronik ticarette (B2B) oldukça
önemli bir yer tutmaktadır. İstatistikler
2000
yılında toplam 1.500 E-pazaryeri kurulmuş, E-ticaretin işlem sayısı
olarak %80’i B2C, %20’si B2B; parasal olarak %80’i B2B, %20’si B2C
olarak gerçekleşmiştir. 2000 yılında kurulan E-pazaryerlerinin %83’ü
ABD kökenlidir. 2005
yılında E-pazaryerlerinin sayısının 500.000’e ulaşması tahmin
edilmektedir. 2005 yılında
işlem sayısı olarak B2B ilişkilerin %25, parasal değer olarak %88
seviyesinde olması, B2C ilişkilerin işlem sayısı olarak %75, parasal
değer olarak %12’lik bir paya sahip olması öngörülmektedir. Avrupa Komisyonu
E-pazaryerleri
ile ilgili olarak Avrupa Komisyonu İşletme Genel Müdürlüğü’nün
Nisan 2001’de düzenlenen bir çalışma grubu toplantısında iki hedef
belirlenmiştir: *
E-pazaryerlerinde yapılan e-ticaret sonucu oluşan yeniliklerin, işletme
politikasında yaratacağı etkileri ve zorlukları tartışmak ve bu yönde
KOBİ’leri E-pazaryerlerinin bir parçası haline getirebilmek. *
E-pazaryerlerinin oluşumuna ilişkin standartlar ile ilgili
politikaları belirleyebilmek ve Avrupa’da etkin işleyen
E-pazaryerlerinin kurulmasını sağlamak. E-pazaryeri çeşitleri
a)
Alıcı Güdümlü (Buyer Driven): Alıcıların konsorsiyumuyla ve
onların yönetiminde, tedarikçileri ile ilişkilerini geliştirmeye amaçlayarak
kurulurlar. B2B bazlıdır. b)
Satış Güdümü (Sell Driven): Tedarikçilerin konsorsiyumuyla ve
onların yönetiminde, ürünlerini satma amaçlı kurulurlar. c)
Bağımsız: Alıcı ve satıcılardan bağımsız olarak, onların
adına E-pazaryeri oluşturup arka ofis hizmetlerini temin etmek üzere
kar amaçlı kurulurlar. d)
Teknoloji sağlayan E-pazaryerleri: Bağımsız E-pazaryeri
kurucularına çok benzer, ancak temel motivasyonu teknoloji ile ilgili
hizmetlerin sunulması yönündedir.
E-pazaryeri avantaj
ve faydalar
E-pazaryerleri
ülke bazında sektörel düzeyde bir takım tasarruflar da sağlamaktadırlar.
Aşağıda sektörel bazda öngörülebilen tasarruflar yer almaktadır. Uzay
ve makine %11 Kimya
%10 Kömür
%2 İletişim
%5-15 Bilgisayar
%11-20 Elektronik
aksam %29-39 Gıda
Katkı Mad. %3-5 Orman
Ürünü %15-25 Ulaştırma
%15-25 Sağlık
%5 Hayat
Bilimleri %12-19 Makine
(metal) %22 Medya
tanıtım %10-15 Benzin
ve gaz %5-15 Kağıt
%10 Kömür
%11 Öte
yandan birçok KOBİ E-pazaryerlerini ziyarete gelenlerin karşısında görülme
şansına sahip olmaktır (bireysel açtıkları web sitelerine nazaran). E-pazaryerlerinde
sunulan ortak hizmetler, bireysel hizmetlere göre daha ekonomiktir. E-pazaryerleri
üzerinden alım ve satım işlemlerinin, genel maliyetler üzerinde
etkisi azdır. E-pazaryerlerinin
temelini oluşturan B2B işlemleri rekabet politikasını olumsuz
etkilememektedir. Zamanla
yasalarda daha ileriye ve yol gösterici yönde gelişmeler kaydedilmesi mümkündür. İşletmelerin
B2B’ye yönelebilmeleri için geliştirilecek olan standartlar ve destek
mekanizmaları, toplam bir kalkınmayla sonuçlanacaktır. Derleyen:
Memet Özkan Yararlanılan
kaynak: Avrupa Birliği, DG ENTR/B/2, “eMarketplaces: New Challenges
for EnterPrise Policy, Competition and Standardisation”, 23-24/04/2001,
Çalışma Grubu Toplantı Raporu, Brüksel.
|